• Anasayfa
• Anamur ve Türkler
• Anamurium'dan Anamur'a
• Anamur'un Tarihi
• Anamur'da Turizm
• Anamur'a Ulaşım
• Anamur'da Sosyal Hayat
• Anamur Tarım ve Toprak
• Anamur İlçe Haritası

                   SEDİR, KOCA KATRAN VE ULU ÇINAR

 

Antalya’da yeğen Tuğrul ile birlikte ismi SEDİR olan bir lokantaya gittik. Zaman zaman benimde yazılarımın yayınlandığı sayfamızın ismi de Anamur Sedir. İlk defa gittiğim lokantanın ismi ilgimi çekti. Masalarda servis tabaklarının altına konan tabak altlıkları broşür şeklinde hazırlanmıştı. Ve üzerinde yazılmış notlar vardı. Bir sütunda SEDİR ağacı, diğerinde de KOCA KATRAN ve resmi vardı. Yazılı bilgiler sedirin kerestesinin kullanıldığı yerler ve kalitesi ile ilgili bilgilerdi.

 

Araştırma merakım sonunda gazete haberleri ve köşe yazılarıyla ilginç bilgilere ulaştım ve SEDİR hakkında bana göre yeni bilgiler elde ettim.Halk arasında katran olarak bilinen ve farklı bir üne sahip olduğunu öğrendiğim SEDİR ağacı, Türkiye’de Batı ve Orta Toroslar ile Doğu Torosların iç ve dış bölümlerinde, Anti-Toros ve Amanos Dağları’nda yetişmektedir. Tabi bu tanımın içine Anamur ve çevresi de girmektedir. Bizim yaylalarımızda ve bölgemizde SEDİR, KATRAN ve ÇINAR ağacı ve ormanları bol miktarda vardır.

 

Varlığı çok eski olan SEDİR ağacı, “Dinaceae” ailesinden “cedrus” cinsi iğne yapraklı ağaç türü olduğu yazılmakta ve bilinmektedir. SEDİR, bitki dünyasının en görkemlilerindendir. Hızlı büyürler, halk arasında katran ağacı da denilir ve de bilinmektedir.

 

 (Alıntı: koca-katran-gundem.milliyet.com.tr)

 

SEDİR ağacı; çok dayanaklıdır. 2- 3 bin yıl önce Akdeniz’de ulaşımın yelkenlilerle yapıldığı dönemlerde yelken direkleri SEDİR ağacından yapılırmış.Mısır’da firavunların tabutları SEDİR ağacından yapılmış ve de Firavunlar defnedilmeden önce SEDİR ağacından elde edilen reçine ile mumyalanmışlardır. Efes’teki Artemis tapınağının çatısının da SEDİR ağacından yapıldığı bilinmektedir. Ayrıca Osmanlı İmparatorluğu döneminde Hicaz demiryolu yapımında SEDİR ağacı kullanılmıştır.

 

Yukarda da bahsettiğim gibi ülkemizde, Batı, Orta ve Doğu Toroslarda doğal olarak bulunur. Kuzeyde Erbaa ve Niksar yörelerinde de az miktarda bulunur. Dünya üzerinde en geniş SEDİR ormanları Türkiye’dedir.

 

Ağaçlar içerinde 2- 3 bin yıl yaşamış ve yaşamaya devam eden ÇINAR ve SEDİR ağacıdır. Uzun yıllar yaşamış ağaçlar, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından koruma altına alınmaktadır. Koruma altına alınan bu ağaçlara da anıt ağaç denilmektedir.

 

Anıt ağaç, bir ağaç türünün var olan diğer örneklerine oranla, yaş, çap, büyüklük ve görünüm açısından çok daha farklı boyutlarda bulunan ağaçlara denir. Anıt ağaçlar bilimsel açıdan değerli oldukları gibi estetik ve kültürel açıdan da çok önemlidirler. Bu ağaçlar o bölgeye farklı güzellik, yücelik ve değer katar. Birçoklarının eski bir tarihi ve çeşitli efsaneleri vardır.

 

Türkiye’de yaşları 400 ile 3 bin yıl arasında 100 anıt ağaç olduğu biliniyor. Bu anıt ağaçlarından bizim bölgemizde olan, Hatay- Samandağ’daki Musa Köyü’ndeki ve Mersin Kepirli Köyü’ndeki 3 bin yıllık “ULU ÇINAR” gelmektedir. Yine Bursa’da Osmanlı Devleti’nin kuruluş mitolojisinin parçası sayılan “BABA SULTAN ÇINARI” “İNKAYA ÇINARI”, İznik’teki “TOPKAPI ÇINARI”, Karaman’da Ketano Camii’ndeki pelit ağacı, Mersin- Gülnar Babadıl mevkiindeki serviler, Bolkar Dağları eteğindeki Kadıncık Vadisi kuzeyindeki 1100 küsur yaşındaki “ANA ARDIÇ”, Silifke- Gülnar yolu üzerinde birbirine sarılmış iki ağaçtan oluşan “BİTİŞİK AĞAÇ” bazı sayabileceğimiz anıt ağaçlardandır.

 

Yiğidi öldür hakkını yeme derler ya SEDİR ağacı ve koruma altına alınan ağaç bakımından Antalya- Elmalı akla gelir. Buradaki sedirin özelliği ve kıymetli olmasının sebebi kerestesinin yumuşaklığı, eşsiz kokusu ile dayanaklığı gelmektedir.

 

Vaktiyle dünyanın en güzel en hızlı gemileri Antalya’da yapılırmış. Bu gemileri yapan ellerin ustalığı kadar yapıldığı ağaçların kerestesi de önemliymiş ve dünyaca dillere destanmış. Süveyş Kanalı açılırken, Antalya ormanlarından kesilen ağaçların keresteleri Mısır’a gönderilmiş. Süveyş Kanalı bu ormanların, yüzbinlerce ton kerestesini yutmuş.

 

Mısır’a demiryolu yapılırken on binlerce ton kereste gitmiş. Afrika’ya Suriye’ye de sürekli bu SEDİR ormanlarından kereste çekilmiş. Kilikia’yı İÖ 19. Yüzyılda işgal eden Mısırlılar yılda on bin sediri keserek İskenderiye limanına taşımışlar. Yine Osmanlı dönemindeki Hicaz Demiryolunun yapımında da SEDİR ağacı kerestesi kullanılmış. Romalı General ve devlet adamı Antonius’un Antalya ve çevresine armağan ettiği Kleopetra’nın ünlü gemisi de, Barbaros Hayrettin Paşa’nın donanması da aynı SEDİR ağaçları kerestesinden yapılmıştır.

 

Milattan önceki dönemlerinde SEDİR; güzel kokusu, çürümemesi ve renginin güzelliği nedeniyle saray ve tapınaklarının yapımında firavun ve üst düzeydeki devlet görevlilerinin mumya tabutlarının hazırlanmasında beyaz reçinesi de mumyalamada kullanılmış.

 

Havva ile birlikte Cennetten kovulan Adem iyice yaşlanmıştır. Ve öleceğini hisseder. Tanrı’dan kendisi ve tüm insanlığı bağışlamasını dilemeye karar verir. Bu amaçla üç oğlundan birini cennet bahçesine gönderir. Bahçenin bekçiliğini yapan melek, Adem’in oğlunun duası üzerine iyi- kötü ağacından aldığı üç tohumu ona verir ve öldükten sonra babasının ağzına koyup öyle gömmesini söyler. Adem ölür ve şimdi Lübnan’ın bulunduğu topraklara gömülür. Ve Adem’in ağzından yeşeren üç tohumdan Akdeniz ikliminin simgesi üç ağaç filiz verir. Zeytin, servi ve sedir… SEDİR ormanları tarihte en geniş yayılımı Lübnan’da yapmıştı. Efsanenin çıkış noktası belki de budur. Ama büyüklüğün, gücün, görkemin, ünün, onur ve zenginliğin simgesi olan sedirin en mükemmel yetiştiği topraklar ise Elmalı-Çığlıkara ormanlarıdır.

 

KOCA KATRAN

 

Türkiye’nin en yaşlı SEDİR ağacı, Antalya’nın Elmalı ilçesi sınırları içerisinde Çığlıkara’dabulunmaktadır. Halk arasında “KOCA KATRAN” olarak bilinen bu ağaç Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 1995 yılında 2000 yaşında olduğu tespit edilmiş ve koruma altına alınmıştır. 2013 yılı itibarı ile  2018 yaşındadır.

 

 

 

ULU ÇINAR

 

Mersin Kepirli Köyündeki 3000 yaşında olduğu bilinen “ULU ÇINAR”.

 

İsmet KADIOĞLU

• PROF. DR. TURAN GÜVEN
• "6 YILIN EMEĞİ 6 GÜNDE YOK EDİLDİ"
• ANAMUR'DA, BELEDİYE HİZMETLERİNDEKİ AKSAMALAR
• KEŞKE ÇOCUK KALABİLSEYDİK
• BAHA'DAN ANNESİNE MEKTUP
• ÖZMEN'EM
• KAR NASIL YAĞARDI ANLAT MEKTUPLA
• GİDER GİBİ YAPARIZ
• HAYAT KISA, ÇALI OL, ÇALI OL AMA EN İYİSİ OL
• KAPI ÇALAR ve KAPI ÇALMAZ
• YAĞMUR DAMLASI
• ALİ KUŞÇU, HZ. SÜLEYMAN, AVA GİDEN AVLANIR
• İKİ ATASÖZÜ ve BİR HİKÂYE
• MERSİN ÖĞRETMEN OKULU BULUŞMASI ve 50.YIL
• ELİNİN KÖRÜ, FUKARA, SÜR EŞEĞİNİ NİĞDE'YE
• KIZILELMA ÜLKÜSÜ
• KONUŞMA ADABI (ÜSLUP)
• TARİH GEÇMİŞİMİZİ GÖSTEREN BİR AYNADIR
• YANLIŞ BİLİNEN ATASÖZLERİ VE DOĞRULARI
• "3H SINIFI ARKADAŞLARI" GURUBU
• BİZ DİYEBİLMEK, YÜRÜYÜŞE DEVAM ETMEKTİR
• BABA-EVLAT ve DEDE
• KÖÇEK DEĞİL GÖÇEK VEYA GÖÇEN
• EKİZ GOCA ve FADİME NENE
• OSMAN GOCA (NAMIDİĞER KÖÇEK OSMAN)
• BİR MALIN FİYATINI DEĞİL KIYMETİNİ BİLMEK ve BAYRAM
• ÖLÜM MELEĞİ
• YÜKSEK ÖĞRETMENLİ ESKİMEMİŞ ESKİ DOSTLAR
• GÖLGEN UZAMAYA BAŞLAMIŞSA GÜNEŞİN BATMASI YAKINDIR
• AİLE TİPLERİ, KÖÇEKLİK ve FARKLILIKLARIMIZ
• İKİ ÖYKÜ
• "ANNE ÇOCUKLARI KÜÇÜK KURŞUNLA VURURLAR DEĞİL Mİ?"
• HALEP ORADA İSE ARŞIN BURADA
• ANEMURİUM (RÜZGÂRLI BURUN)
• ÇOCUKLARI ANALAR DOĞURUR, ÖĞRETMENLER YOĞURUR
• MUTLULUK SEVİYESİ
• BATAN GEMİNİN HİKÂYESİ ve BABA
• MEKÂN (Okul) ÖĞRENMEYİ TEŞVİK ETMELİ
• DÜRÜSTLÜK ve RÜZGÂRLI SOKAK
• İLKOKUL BİRİNCİ SINIFA BAŞLADIK
• NANKÖRLÜK ve BİR HİKÂYE
• KÜKÜR-5
• KÜKÜR-4, DEĞİŞİM VE SOYADI MESELESİ
• KÜKÜR'DE OKUL VE YEŞİL SARIKLI HOCA
• KÜKÜR - 2
• BİR KÖY HİKÂYESİ- KÜKÜR-1
• MUTLU İNSANLAR, ORTAK ÖZELLİKLER
• KİŞİLİK KAREKTER ve BİR HİKÂYE
• RESİM SANATI ve RESSAM İSMAİL ÇEŞMECİ-2
• RESİM SANATI ve RESSAM İSMAİL ÇEŞMECİ-1
• İŞ AHLAKI ve BİR HİKÂYE
• ÇÖP KAMYONU OLMAMAK / olmak
• GENÇLİK YAŞLILIK ve ÖLÜM
• ALPER DURU ANAOKULU ve İNADINA SEVGİ
• 40 YIL SONRA DEMİRCİ'Lİ "ESKİ DOSTLAR"
• DOSTLUK VE AFFETMEK
• BASTON YERE DÜŞENE KADAR
• KEŞKE'SİZ İYİ Kİ'Lİ HAYATLAR
• ÖĞRENDİM VE BİLİYORUM
• VEKALET VERİRKEN
• PARAYI SEVMİYORUM AMA SİNİRLERİME İYİ GELİYOR
• DEĞERLERE UYGUN DAVRANANLAR
• SÖZ USTASINDAN "HASRET BAHARI"
• ZENGİNLİK
• OSMANLICA YASAK MIYDI ACABA?
• MUTLULUK PULLU'DA PİKNİK YAPABİLMEKTİR
• YANDAŞLIK VE TARAFSIZLIK
• KAZANMAK ve BİR HİKÂYE
• KEŞKEK
• İKİ GÜNDÜZ BİR GECE KÖYÜMDE
• MUZ LİFİ BOZYAZI'DA HAYAT BULUYOR
• 13 (on üç)
• BAYRAM VE KUR'ANA DAVET
• BİR YAZAN ADAMI KAYBETTİK
• BUGÜNÜN RAMAZANLARI BİR BAŞKA
• ANAMUR VE ANTALYA'DA TRAFİK
• HAVA YOLU HALKIN YOLU
• ANAMUR KÖYLERE HİZMET
• OSMANLI KAZASI ANAMUR
• İÇEL, SANCAK, ANAMUR KAZA VE MUSTAFA ERİM
• MİDEYE OTURMAK, KİBİR VE GURUR
• DOĞUM VE KUTLU DOĞUM HAFTASI
• FARKINDALIK VE FARKLILIK
• YERSEN FAYDALARI
• BEKLEMEK
• MATEMATİĞİ NEDEN SEVMİYORUZ, NASIL SEVERİZ?
• BÜYÜK OLMAK
• BİR ÇOCUĞUN ANNESİNDEN İSTEDİĞİNE BAKIN
• KURBAN ve BAYRAM
• DOĞUM VE İLGİNÇ ÖLÜMLER
• AŞIRI
• SEDİR, KOCA KATRAN VE ULU ÇINAR
• ADAYLAR PARK İSTİYORUZ
• AŞŞA ANA VE OĞLU AMAD
• DUYGULAR ANILAR VE ANAMUR'DA MARTI ADASI
• GÜÇ VE SAVAŞ
• EKMEK VE ANAMUR'UN BAYIR KÖYLERİ
• SABIRLI BABA VE ŞÜKÜR
• IMF VE TÜRKİYE
• BİR ÖĞRETMENİN ÖYKÜSÜ-2
• BİR ÖĞRETMENİN ÖYKÜSÜ-1
• ORTAK PAYDA
• ÇİÇEĞE NE ZAMAN SU VERİRSİNİZ?
• YAZMAK VE DOĞRU HABER YAPMAK
• BAYRAM VE NEVRUZ
• "NEDEN BEN" DİYE SORMAYIN
• KULAK'TAN SEÇMELER
• "LANET OLSUN" (OLMASIN)
• ŞULE ve İYİ YÜREKLİ ADAYLAR
• FARKLI KİŞİLİKLER
• ANAMUR'UN BAYIR KÖYLERİ
• "YAĞMURA ŞEMSİYE"
• BAMBU AĞACI BÜYÜR ÇOCUKLAR GELİŞİR
• BAMBU AĞACI
• KARŞILIKSIZ SEVMEK
• GEÇMİŞ OLSA DA BİR KUTLAMA
• YAŞADIKLARIM (50 YIL ÖNCESİ)
• YOL VE GERİ DÖNÜŞ
• İSTANBUL'DAN ANAMUR'A
• ÜNLÜ DÜŞÜNÜR PLATON'DAN
• İMECE, YÖRÜK VE YAYLALARIMIZ

ANKET

Tüm Anketler